شرح فعالیتها:
در فصل اول از مجموعه جلسات کتابخوانی مطالعات ایرانیان، هدف ما خوانش و بررسی چهار کتاب منتخب است که دیدگاههای مهم و متفاوتی درباره نظریه جنسیت و شکلگیری مفاهیم جنس و جنسیت در تاریخ معاصر ایران ارائه میدهند.
این مجموعه با تمرکز بر رویکردهای انتقادی و میانرشتهای، تلاش دارد تا شرکتکنندگان را با بحثهای نظری و تاریخی جدید در حوزه مطالعات جنسیت آشنا کند و امکان گفتوگوی عمیقتری درباره تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران فراهم سازد.
در این فصل، آثار دو پژوهشگر برجسته، افسانه نجمآبادی و سیما شاخسار، به عنوان متون اصلی انتخاب شدهاند. هر دو نویسنده از چهرههای مهم در حوزه مطالعات جنسیت و تاریخ ایران به شمار میروند و آثار آنها نقش مهمی در توسعه این حوزه علمی داشته است. کتابهای منتخب آنها با تمرکز بر مفاهیمی مانند جنسیت، بدن، هویت، مدرنیته، و سیاست، به بررسی چگونگی شکلگیری و تحول این مفاهیم در بستر تاریخی و اجتماعی ایران میپردازند.
این فصل شامل حدود ۳۶ جلسه خواهد بود (خوانش چهل صفحه برای هر جلسه) که در طی آن، هر کتاب بهصورت دقیق و مرحلهبهمرحله مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
شرکتکنندگان فرصت خواهند داشت تا با خوانش انتقادی متون، درک عمیقتری از نظریههای جنسیت و کاربرد آنها در تحلیل تاریخ ایران به دست آورند.
زمان جلسات:
دوشنبه تا جمعه بعد از ساعت اداری به وقت شرق شمال آمریکا (بازه زمانی شش تا ده شب)
شرح فعالیتها:
تمرکز این حلقه، از یکسو، بر فهمِ نظاممندِ روششناسیِ آدورنو است. روششناسیای که نه بیرون از نقد روشنگری، بلکه در متنِ مواجههی انتقادی او با عقلانیتِ روشنگرانه شکل گرفته است. از سوی دیگر، این حلقه میکوشد نسبتِ بهظاهر تنشآمیزِ میان نقد آدورنو از تعیّنبخشی مفاهیم و وفاداری او به ایدهی حقیقت را بهمثابه یکی از گرهگاههای اصلی اندیشهی او پی بگیرد.
آشنایی نسبی با متون فلسفی، بهویژه در سنت ایدهآلیسم آلمانی، برای شرکت در این حلقه ضروری است. متنخوانی کتاب دیالکتیک منفی به زبان انگلیسی انجام خواهد شد. زمان مورد نظر ما برای برگزاری خوانش جمعی دیالکتیک منفی روزهای دوشنبه هر هفته است.
ساعت برگزاری: ۱۰ صبح به وقت ساحل غربی آمریکا ۱ بعد از ظهر به وقت ساحل شرقی آمریکا ۷ عصر به وقت اروپای مرکزی ۸:۳۰ شب به وقت ایران.
گردانندهها: حنا رحیمی - روژین مازوجی
شرح فعالیتها:
حلقه مطالعاتی «ادبیات و اندیشه آمریکای لاتین» فضایی برای مطالعه، گفتوگو و تأمل پیرامون مهمترین آثار ادبی، فلسفی و اجتماعی این منطقه است. در این حلقه تلاش میکنیم از خلال خوانش آثار برجسته نویسندگان، شاعران، روزنامهنگاران و متفکران آمریکای لاتین، با تاریخ، فرهنگ، سیاست و جریانهای فکری شکلدهنده به این بخش از جهان آشنا شویم.
مطالعات ما طیفی گسترده از متون را دربر میگیرد؛ از رمانها و داستانهای کوتاه نویسندگانی چون بورخس، مارکز، کورتاسار و یوسا گرفته تا اشعار نرودا و اکتاویو پاز، و همچنین جستارها و آثار اندیشمندانی همچون ادواردو گالیانو، پائولو فریره و انریکه دوسل. در کنار ادبیات داستانی، به موضوعاتی نظیر هویت آمریکای لاتینی، استعمار و پسااستعمار، حافظه تاریخی، عدالت اجتماعی، فلسفه رهایی و نسبت ادبیات با سیاست نیز خواهیم پرداخت.
هدف این حلقه صرفاً خواندن کتاب نیست؛ بلکه ایجاد بستری برای گفتوگوی جمعی، تبادل دیدگاهها و دستیابی به درکی عمیقتر از یکی از غنیترین سنتهای ادبی و فکری جهان معاصر است.
شرح فعالیتها:
در این حلقهی مطالعاتی، قصد داریم به بحث دربارهی برخی از مهمترین متون معرفتشناسی در سنت تحلیلی بپردازیم. حلقه در حداقل پنج جلسه برگزار خواهد شد و در هر جلسه یک یا چند متن کلاسیک را بررسی و دربارهی آنها گفتوگو خواهیم کرد؛ متونی که معمولاً به عنوان مقدمهای برای ورود به موضوعات اصلی معرفتشناسی در نظر گرفته میشوند. موضوعات اصلی جلسات شامل شکاکیت دربارهی جهان خارج، چیستی معرفت، چیستی توجیه، و برخی از منازعات مهم دربارهی ساختار معرفت و توجیه خواهد بود.
آشنایی قبلی با معرفتشناسی لازم نیست، اما انتظار میرود شرکتکنندگان متون تعیینشده را پیش از هر جلسه بخوانند و آمادهی مشارکت در بحث باشند.
متون پیشنهادی:
[Skepticism about the External World]
Moore: “Proof of an External World”
Putnam: “Brains in a Vat”
[Knowledge]
Gettier: “Is Justified True Belief Knowledge”
Nozick: “Philosophical Explanations – select passages” or “Knowledge and Skepticism”
Sosa: “How to Defeat Opposition to Moore?”
Zagzebski: “The inescapability of the Gettier problem”
[Justification]
Goldman: “What is Justified Belief?”
BonJour: “Externalist Theories of Empirical Knowledge”
Feldman: “Reliability and Justification”
Feldman & Conee: “Internalism Defended”
Feldman & Conee: “Evidentialism”
Goldman: “Internalism Exposed”
Vogel: “Reliabilism Leveled”
[Knowledge and Justification]
Sosa: “The Raft and the Pyramid”
Feldman: “Cartesian Foundationalism”
Feldman: “Coherentism”
شرح فعالیتها:
با عبور از شوک اولیهی اتفاقات ناگواری که در ایران رخ داد (و هنوز هم در جریان هست)، بر آن شدیم تا گفتمان عمیقتر و ساختارمندتری حول محور معضلات سیاسی-اجتماعی ایران ایجاد کنیم. در سایهی این گفتمان، با حضور یک متخصص علوم سیاسی، به دنبال پاسخی برای سوالاتمان هستیم: جامعهی امروز ایران چگونه کار میکند؟ این جامعه چه چیز از آینده میخواهد؟ علت بحران ایجاد شده بین جامعه و حکومت چیست؟ و بسیاری سوالات دیگر.
شرکت در حلقه برای عموم علاقهمندان آزاد است.
زمان برگزاری جلسات:
جلسات از هفتم ژوئن ۲۰۲۶ شروع شده و هر یکشنبه از ساعت ۲۱:۰۰ تا ۲۲:۳۰ به وقت برلین برگزار خواهد شد.
شرح فعالیتها:
حلقه خوانش «تأثیر» یک حلقه مطالعاتی است که با هدف خواندن و بررسی کتاب The Effect: An Introduction to Research Design and Causality نوشته نیک هانتینگتون-کلاین تشکیل شده است. این کتاب یکی از منابع اصلی در حوزه استنتاج علّی (Causal Inference) و طراحی پژوهش است و به زبانی روشن و کاربردی مفاهیمی مانند نمودارهای علّی، متغیرهای ابزاری (Instrumental Variables)، تفاوت در اختلافات (Difference-in-Differences)، و رگرسیون انقطاعی (Regression Discontinuity) را توضیح میدهد.
این حلقه توسط انوشه معروضی و شادی سیدی اداره میشود و تمرکز بحثها بر کاربردهای اقتصاد سلامت خواهد بود. افراد با تخصصهای متفاوت از جمله اقتصاد، جامعهشناسی، اپیدمیولوژی و سایر علوم اجتماعی که به Causal Inference علاقه دارند نیز میتوانند در این حلقه شرکت کنند. جلسات از اول ژوئن ۲۰۲۶ آغاز میشوند و هر دو هفته یکبار به مدت یک ساعت برگزار خواهند شد. روز و ساعت دقیق با توافق اعضا تعیین میگردد. تمام اعضا پیش از هر جلسه فصلهای تعیینشده در سیلابس را مطالعه میکنند و در طول جلسه، مباحث خواندهشده با مشارکت همه اعضا بررسی میشود تا درک عمیقتری از موضوعات حاصل گردد.
تمام اعضا پیش از هر جلسه فصلهای تعیینشده در سیلابس را مطالعه میکنند و در طول جلسه، مباحث خواندهشده با مشارکت همه اعضا بررسی میشود تا درک عمیقتری از موضوعات حاصل گردد.
پیشنیاز:
پیشنیاز شرکت، آشنایی با مباحث پایه آمار و احتمالات است.
گردانندگان:
انوشه معروضی
شادی سیدی
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.
شرح فعالیتها:
در این حلقهی مطالعاتی، به بررسی و بحث دربارهی آثار جدید در تاریخ فلسفهی تحلیلی قرن بیستم میپردازیم. متون مورد مطالعه عمدتاً شامل مقالات پژوهشی منتشرشده در ژورنالهای فلسفه و تاریخ خواهند بود. در ادامه فهرستی از منابع پیشنهادی ارائه شده است. ترجیح من این است که بر آثار اخیر با رویکردهای نوآورانه در تاریخنگاری تمرکز کنیم، چراکه این آثار میتوانند به ما در تأمل دربارهی نحوهی نگارش تاریخ فلسفهی تحلیلی کمک کنند. در عین حال، اگر اکثریت شرکتکنندگان جهت دیگری را ترجیح دهند، آمادهام معیار انتخاب فهرست مطالعاتی را بازنگری کنم. این حلقه برای کسانی طراحی شده است که مایلاند مهارتهای خود را در نگارش تاریخ علم یا فلسفه تقویت کنند، فارغ از موضوع، دورهی زمانی یا حوزهی جغرافیایی مورد علاقهشان. این برنامه شامل شش جلسه خواهد بود، از جمله یک جلسهی مقدماتی که در آن خود را معرفی میکنیم و دربارهی علایقمان صحبت خواهیم کرد. زمانبندی جلسات و لیست نهایی مقالاتی که مطالعه خواهد شد بهصورت جمعی توسط اعضای گروه تعیین خواهند شد.
پیشنیاز:
تسلط به زبان انگلیسی برای مطالعه مقالات تاریخی-فلسفی، تحصیلات دانشگاهی مرتبط و علاقهمندی به پژوهش آکادمیک درباره موضوعات تاریخی یا فلسفی.
گرداننده:
سروش معروضی
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.
شرح فعالیتها:
این حلقه بنا دارد با نگاهی دقیقتر و انتقادی، مجموعهای از متون فلسفی و/یا پادکستهای منتشرشده درباره جنگ ایران را بررسی کند. هدف ما این است که از خلال این متون به جمعبندیای برسیم، نکات کلیدی را برجسته کنیم و ایدههای اصلی درباره جنگ جاری را به نقد بگذاریم.
در این فرایند، متنها بهمثابه میانجیای برای فهم وضعیت به کار گرفته میشوند تا بتوانیم درکی همهجانبهتر از شرایط به دست آوریم و امکان گفتوگویی سازنده را فراهم کنیم. در نهایت، از دل این بحثها و جمعبندیها امکان تولید محتوا نیز شکل خواهد گرفت.
این حلقه شامل چهار جلسه خواهد بود. هر جلسه ۹۰ دقیقه است و از شرکتکنندگان انتظار میرود پیش از حضور، متن یا ویدئوی مربوطه را مطالعه یا مشاهده کرده باشند. شرکت در بخش تولید محتوا اختیاری است.
پیشنیاز:
تسلط به زبان انگلیسی و دانش آموخته علوم انسانی
گردانندگان:
الهام بیگی- روژین مازوجی
زمان برگزاری:
سهشنبهها - ۱۷:۳۰ به وقت شرق آمریکا (۲۳:۳۰ به وقت اروپای مرکزی، ۰۱:۰۰ بامداد چهارشنبه به وقت تهران)
طرح درس:
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.
شرح فعالیتها:
در این حلقه میخواهیم در کنار هم شاهنامه را بخوانیم، با نیمنگاهی به ریشههای این متن در اساطیر ایرانی و نیز تاثیر فرهنگ اسلامی در این متن، در زمان سرایش شاهنامه برای درک تفاوت دنیای توصیف شده در شاهنامه و دنیایی که ما در شاهنامه مییابیم.
تلاشی برای درست خوانی شاهنامه و فهم بهتر ابیات و در نهایت، لذت بردن از گنجینه ادبیات فارسی و همدلی و همکلامی به زبان مادری (یا مألوف).
گرداننده:
تمرکز حلقه بر چه خواهد بود؟
خواندن متن
زمان برگزاری:
روزهای چهارشنبه هر هفته، ساعت ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی، ۲۲:۳۰ به وقت تهران
گرداننده: خلیل مکرم
شرح فعالیتها:
ما در وضعیتی زندگی میکنیم که نه میتوان آن را «بحرانِ موقت» دانست و نه «ثبات پایدار».
ایرانِ امروز فضایی خاکستری است:
اطلاعات ناقص، آینده نامطمئن، هزینههای بالای تصمیم، و تعارض دائمی میان بقا، اخلاق، رشد و مسئولیت اجتماعی.
در چنین شرایطی، بسیاری از ابزارهای کلاسیک تصمیمگیری، برنامهریزی و کنش فردی یا جمعی کارایی خود را از دست میدهند. نتیجه اغلب یا فلج تحلیلی است یا کنشهای هیجانی پرهزینه.
این حلقه (بصورت کارگاه و با مشارکت چند کوچ و تسهیلگر) برای پر کردن همین خلأ شکل میگیرد.
هدف این حلقه :
افزایش دانش و مهارت های تصمیم گیری در شرایط پر ابهام، ایجاد فضایی امن و تحلیلی برای فهم، گفتوگو و هماندیشی درباره تصمیمگیری و مدیریت تغییر در شرایط ابهام پایدار.
افزایش وضوح در تصمیمهای فردی و جمعی ( بعنوان مثال: کسب و کار؛ مهاجرت، تشکیل خانواده، فعالیت اجتماعی و ...)
ارتقای کیفیت قضاوت در شرایط اطلاعات ناقص
یادگیری از تجربههای زیسته در حوزههای مختلف
ساخت زبان مشترک برای گفتوگو و هم افزایی درباره آیندههای نامطمئن
یادگیری و بهبود مهارت های مدیریت تغییر
آشنایی با مدل های فکری، روش ها و چهارچوب های عملی برای مسئله یابی موثر و نوآوری
تمرکز حلقه بر چه خواهد بود؟
این حلقه بصورت کارگاه برگزار میشود
آیا عضویت در این حلقه پیشنیاز خاصی دارد؟
از همه دوستان که علاقه ، مهارت و دانش تسهیل گری، مربیگری و یا مدیریتی دارند صمیمانه دعوت به حضور و مشارکت می شود.
گرداننده: روژین مازوجی
شرح فعالیتها:
این حلقهی مطالعاتی هر دو هفته یکبار برگزار میشود و متنهای اصلی به زبان انگلیسی خوانده خواهند شد. محور جلسات نخست کتاب Gender Trouble اثر جودیت باتلر است و پس از پایان آن، به خواندن اثر ? What is Sex ازآلنکا زوپانچیچ میپردازیم. این حلقه برای پژوهشگران و دانشجویانی که در زمینههای جنسیت، سکس، فمینیسم، نظریهی کوییر فعالیت میکنند سودمند خواهد بود. از آنجا که هر دو متن از لحاظ مفهومی سنگین، فشرده و پیچیده هستند، آشنایی مقدماتی با نظریات روانکاوی و همینطور مبانی نقد جنسیت توصیه میشود.
هدف این حلقه نه صرفاً خواندن متنها، بلکه بازکردن مفاهیم کلیدی، فهم سازوکارهای سوژهمندی، بررسی نسبت میان بدن، زبان، و هنجار، و مقایسهی رویکرد پرفرماتیو باتلر و مفهوم سکس نزد زوپانچیچ است.
زمان تشکیل جلسات: شنبه ها ۱۰-۱۱:۳۰ صبح به وقت ساحل غربی (آمریکا) / ۹:۳۰ تا ۱۱ شب به وقت ایران
زبان(های) اصلی گفتگو: فارسی و انگلیسی
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.
گرداننده: حمید یاری
شرح فعالیتها:
سینمای موج نو ایران فارغ از تاثیرپذیری از جریانات سینمایی خارج کشور، از جمله موج نو فرانسه، خود را مدیون سینماگرانی چون فرخ غفاری، فروغ فرخزاد، ابراهیم گلستان، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی و دیگران میداند. مهرجویی در میان اولین کارگردانانی بود که در تلاش برای بازنمایی تضادهای موجود در جامعه برآمد. وی همواره سعی داشت، با عبور از سینمای سطحی، تجاری و عامهپسند، دریچه ای نو برای بازنمایی واقعیت در سینمای ایران ارائه دهد که سرشار از استعاره، نمادگرایی و تأملات فلسفی باشد، که البته در این راه وامدار ادبیات مدرن ایران هم بود. مهرجویی با بهرهگیری از زبان سینما (به تأثیر از فیلمسازانی چون رنوار) و درآمیختن واقعگرایی اجتماعی با نگاهی شاعرانه و فلسفی، توانست طبقات مختلف جامعه را به بازاندیشی در موقعیت تاریخی و فرهنگی خود فراخواند.
در این جلسات بیشتر تمرکز بر یادگیری استعارهها، نمادها، ایماژها و تضادهای بین سنت و مدرنیته در جامعه ایرانی، و از نگاه فیلمسازاست. بنابراین، هر مخاطب محترمی که در تلاش است تا عمق بیشتری به مشاهداتش از سینمای مهرجویی بدهد (فارغ از تحصیلات و پیشینه)، میتواند در این جلسات شرکت کند. این جلسات آنلاین هستند و زبان سخنرانی آنها فارسی میباشد.
زمان تشکیل جلسات: دو هفته یک بار- یکشنبه ها ساعت ۱۹:۰۰ به وقت ایران / ۱۶:۳۰ به وقت اروپای مرکزی / ۱۰:۳۰ به وقت شرق آمریکا وکانادا / ۹:۳۰ به وقت ساسکاچوان
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.
گرداننده: مهدی ابراهیمپور
شرح فعالیتها:
این حلقه بهمنظور گردهمآیی دانشجویان و دانشآموختگان فلسفهی ایرانی تشکیل شده است. هدف از این حلقه، ایجاد بستری برای همکاری و همیاری در مسیر تحصیل، آموزش و پژوهش فلسفی است.
در این چارچوب، اعضا میتوانند پژوهشهای خود را—در هر مرحلهای از شکلگیری—با دیگر اعضا در میان بگذارند و از دیدگاهها و بازخوردهای آنان بهرهمند شوند. این امر میتواند از طریق برگزاری جلسهی ارائه، یا به اشتراکگذاری متن اولیهی مقاله یا پایاننامه انجام گیرد.
همچنین، اعضا میتوانند تجربهها و مهارتهای خود در زمینههایی چون خواندن و نوشتن متن فلسفی یا فرایند اپلای در رشتهی فلسفه را بهصورت کارگاه آموزشی با دیگران به اشتراک بگذارند.
این حلقه برنامهی ثابت و زمانبندی منظم ندارد و حضور در آن تعهد زمانی خاصی بر دوش اعضا نمیگذارد. هرگاه یکی از اعضا تمایل به ارائه، برگزاری کارگاه یا گفتوگوی گروهی داشته باشد، میتواند آن را با دیگر اعضا مطرح کرده و علاقهمندان را گرد آورد.
این حلقه ویژهی دانشجویان و دانشآموختگان فلسفه است.
گرداننده: روژین مازوجی
شرح فعالیتها: کانت نهتنها نقشی تعیینکننده در پروژهی روشنگری قرون هفدهم و هجدهم ایفا کرد، بلکه خدمت او به خود فلسفه نیز بیشک کمتر از آن نبود. چنانکه ارنست کاسیرر دربارهی پروژهی نقد کانت میگوید:
"با کانت، فلسفه به محدودیتهای خود آگاه شد و از طریق همین آگاهی، قدرت واقعی خود را به دست آورد."
همچنین، مارتین هایدگر در تحلیل خود از اندیشهی کانت چنین اظهار میکند:
"عظمت کانت در کشف مفهوم استعلایی است، که فلسفه را به بنیادیترین پرسش خود، یعنی شرایط امکان تجربه، هدایت کرد."
همانطور که وایتهد بهدرستی اشاره کرده بود که کل تاریخ فلسفه چیزی جز پاورقیهایی بر افلاطون نیست، میتوان گفت که فلسفهی پساکانتی نیز مجموعهای از حاشیهنویسیها، تفسیرها و پاسخهایی به کانت است. از همین رو، تصمیم گرفتیم بهجای پراکندهخوانی و ارجاعهای موردی به بخشهای مختلف نقد عقل محض، بستری فراهم کنیم که در آن این اثر را بهصورت نظاممند (in its systematicity) بخوانیم و ساختار معمارانه (architectonic) آن را درک کنیم.
بر این اساس، هر هفته یکبار گرد هم میآییم و در هر جلسه، حدود ۱۰ صفحه از متن کانت را با دقت و شکیبایی میخوانیم و پیش میرویم. پیشنیازهای این خوانش جمعی، تسلط به زبان انگلیسی و آشنایی مقدماتی با فلسفهی کانت است. متنی که بهعنوان منبع مطالعه از آن استفاده میکنیم، نسخهی کمبریج با ترجمهی پل گایر و آلن وود است.
Critique of Pure Reason, Immanuel Kant; translated and edited by Paul Guyer and Allen W. Wood, Cambridge University Press, 1998
ظرفیت حلقه تکمیل شده است.